veelzijdig. W a l t e r
P o n s a e r t.
Fine Art is that in which the Hand, the
Head and the Heart of man go
together
John
Ruskin (The two Paths - 1859)
Inleiding
Een kunstenaar voorstellen is in de eerste plaats
een mens introduceren, die door aanleg en creativiteitszin indrukken in materie
omzet. Het gaat om een mens, die
inspelend op de werkelijkheid van het dagelijks leven zijn visie vertolkt na
rijp beraad en zoeken naar het evenwicht tussen gevoelens, kleuren, vormen, mits
beheersing van verschillende technieken.
Bij Walter Ponsaert kan het figuratief
zijn of lineair steeds wordt zijn werk gedragen door een diep geworteld
symbolisme, het oeuvre van de kunstenaar is zo veelzijdig.
Walter Ponsaert
genoot zijn opleiding aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten te
Antwerpen onder begeleiding van de kunstenaars Thonet en Collart en aan de
Koninklijke Academie te Berchem onder
begeleiding van Franck Mortelmans.
Eerst even zijn beroepsactiviteit belichten.
In 1940 trad hij in dienst van de Stad Antwerpen
waar hij mee verantwoordelijk was voor het vervaardigen van de decors voor de
K.N.S., de K.V.O., en het Jeugdtheater.
Enkele jaren later werkte hij mee aan de
restauratie van het Rubenshuis.
Hij verzorgde de opstelling van diverse
tentoonstellingen o.a. De Magie,
Van Gogh
In 1958 ontwierp hij de vlaggen de Ambachten, een
veertigtal, meegedragen in de “Ommegang”
Hij ontwierp één der eerste T.V. decors.
Vanaf 1960- in functie bij de Dienst voor
Toerisme van de Stad Antwerpen- ontwierp hij affiches (de meest gekende
“Affiches Belle-Epopue II” een
tentoonstelling van affiches uit de verzameling Museum Vleeshuis 21981),
folders, illustraties voor catalogi.
Dat was de beroepsmens, Walter Ponsaert.
Belichten
we nu de KUNSTENAAR.
Walter Ponsaert was
tekenaar, graficus, kunstschilder, beeldhouwer en cartoonist.
Hij start in 1943, op 20 jarige leeftijd, met
naakten. Wel klassiek maar reeds een modernistisch karakter tonend.
Dan volgen dieren en figuren, meestal
stilistisch getekend.
In 1950 komt hij met zijn eerste
non-figuratief-abstract werk.
Na WOII is dat al heel vroeg.De doorbraak van het
non-figurarieve, als strekking, zal zich eerst op het einde der jaren ’50
manifesteren. Eerst eind der jaren
’50 tonen Pol Mara en Vic Gentils zich in deze strekking. Aldus mogen wij Walter Ponsaert gerust als pionier van
de eerste generatie citeren.
Volledigheidshalve dient er op gewezen dat, in
Antwerpen, de eerste golf van de abstracte kunst zich voordeed juist na WO 1 met
verwijzing naar Jozef Peeters. Dit avant-gardisme in België deed zich voor
tussen 1917/1929. Deze abstracte
kunst werd echter spoedig verlaten en in de plaats daarvan kwam een alles
dominerend Vlaams Expressionisme.
Aan de abstracte kunst was geen verdienste, waarmee bedoeld : niets te verdienen
Walter Ponsaert gaat
door met het abstracte en produceert begin der jaren ’60 enkele monotypes.
Monotype houdt in dat druktechnisch één afdruk
gemaakt wordt vanaf een plaat..
Hij werkt zeer stilistisch en bijzonder
decoratief maar dan in de goede en meest zinvolle betekenis van dit woord.
In de jaren ‘60/”70 zien we een overgang naar
op-art. Op-art heeft te maken met
optical art, er worden optische effecten nagetreefd.
Binnen de abstracte kunst doen zich twee
strekkingen voor:
de
lyrische, waar het gevoel de bovenhand heeft;
de geometrische abstracte kunst of het constructivisme.
Als typische voorbeelden kan van de eerste golf,
de lyrische, Kadinsky genoemd worden en voor de tweede golf, de geometrische,
Mondriaan. Zij staan als het ware
“lijnrecht” tegenover elkaar.
Van de overgang van de ene strekking naar de
andere brengt Walter Ponsaert in 1972 typisch werk. In de
kunstgeschiedenis wordt dit ook wel de beweging “Vasareli” genoemd naar de
Italiaanse kunstenaar.
In 1979 begint Walter Ponsaert reliëfs
(half verheven beeldhouwwerken) uit te voeren.
Hij gaat er ook mee door, maar blijft steeds binnen de optische kunst, de
op-art.
Een autonoom beeld verwezenlijkt hij in 1982 en
zijn reliëfs waren duidelijk een aanloop naar de zuivere beeldhouwkunst die ook
weer te situeren is tussen de optische en de geometrische kunst.
Walter Ponsaert
is een kunstenaar die een goede en degelijke opleiding heeft genoten, hij is een
bekwaam vakman. Kunsthistorisch
speelt hij een rol omdat hij in de tweede golf abstracte kunst, abstract is gaan
werken als voortrekker. Binnen die
abstractie aarzelde hij aanvankelijk tussen lyrisch en geometrisch met
overhelling naar dit laatste.
Vroeg in die tweede golf heeft hij zijn weg
gezocht en finaal gevonden in de op-art waarin hij zich heeft doen opmerken als
kunstenaar (vgl Vasareli)
Concluderend heeft hij zich duidelijk tweemaal doen opmerken:
vroeg abstract
optisch constructief
Zijn scheppingsdrang en de kwaliteit van zijn werk verdienen dat hij groter bekendheid verwerft. Méér bekendheid want via tentoonstellingen, zowel in binnen- als buitenland.als tijdens cartoonales heeft hij zich aan de buitenwereld kunnen tonen
Walter Ponsaert overleed op 1 augustus 1991 op 68 jarige leeftijd.
OVERZICHT TENTOONSTELLINGEN.
1954: Galerie Bergheim – Parijs
1957: Stedelijk Kunstsalon – Antwerpen
1960: Bondsgebouw –Antwerpen
1961: Kunstkamer – Antwerpen
1961: Koninklijke Academie Schone Kunsten – Berchem
1973: Archief en Museum voor Vlaamse Cultuurleven – Antwerpen
1983: Chase-Handelsbank – Deurne
1987: Kunstcentrum “Hof De Bist” – Ekeren
1987: Odense Radhushallen – Odense (Denemarken)
1987: Kunstcentrum Vaalbeek – Leubven
1987: Galeria Cau Serrat - Tossa del Mar (Spanje)
1988: Castello Malaspina – Sarzanna ( Italië)
1993: Cultureel Centrum – Berchem
1999: Cultureel Centrum - Berchem.
CARTOONIST
1984: 23e Wereldkartoenale – Knokke Heist: 2e prijs “Politieke Cartoon”
1985: 22e Salon International de la Caricature – Montreal (Canada): geselecteerd
1985 : « 75 jaar Luchtvaart » - Antwerpen: geselecteerd
1985: 24e Wereldkartoenale – Knokke Heist: geselecteerde “ Politieke Cartoon”
1986: 25e Wereldkartoenale – Knokke Heist: geselecteerd “Bierkartoenale”
1991: Flanders Technology International – Gent: genomineerd